Amgueddfa Blog

Blog Homepage

Ar y 29fed o Ebrill 2018, bu farw Gwyn Griffiths, cyfaill mawr i Lydaw, newyddiadurwr ac awdur. Ysgrifennodd lyfrau am lên Cymru a llên Llydaw a gwnaeth gyfraniad hollbwysig i hanes y ddwy wlad hon trwy gofnodi hanes y Sioni Winwns yn y Gymraeg, Ffrangeg ac yn y Saesneg.  Yn 1995, chwaraeodd ran flaenllaw yn sefydlu’r amgueddfa fach am y Sionis a leolir Roscoff, sef La Maison des Johnnies et de l’Oignon Rose de Roscoff.

Jean-Marie Cueff ac Olivier Bertevas, Bute Street, 1978.

Teithiodd i Lydaw fwy na 40 gwaith, roedd hi’n wlad yr oedd yn ei adnabod yn dda ac yn wlad a oedd yn agos iawn i’w galon. Mae ei waith ymchwil am y Sionis yn gyfraniad hynod o bwysig i hanes Llydaw ac hefyd i hanes Cymru, gan mai ef oedd yr unig un, hyd y gwyddom, i recordio rhai o’r gwŷr hynod hyn yn siarad Cymraeg. Yn ogystal â Chymraeg, recordiwyd eu hanesion hefyd yn y Saesneg, y Llydaweg a’r Ffrangeg ac aeth Gwyn ati i dynnu toreth o luniau diddorol a gwerthfawr yn olrhain eu hanes

Yn 2013, derbyniodd yr Archif alwad ffôn gan Gwyn Griffiths. Roedd yn holi ar ran dwy Lydawes a oedd yn gwneud ymchwil i hanes y Sionis. Gofynnodd am wybodaeth am unrhyw eitemau eisoes yng nghasgliad sain yr Archif ac wrth i’r sgwrs ar y ffôn fynd yn ei blaen, roedd brwdfrydedd ac angerdd y gŵr hwn tuag at Lydaw a thuag at ei gwerthwyr winwns yn heintus. Roedd yn fraint gan yr Amgueddfa i dderbyn ei gasgliad o recordiadau sain ac o luniau. Roedd yn rhaid i mi drefnu i’w ffilmio yn siarad!

                                                                                    Cliciwch ar y llun isod i wylio'r fideo.

 

 

Gwrandewch isod ar ddarn o gyfweliad Gwyn Griffiths gyda Marie Le Goff, gwerthwraig winwns, tua 1988, er mwyn cael blas ar y casgliad.

Marie Le Goff.

Kenavo Gwyn!

Pascal Lafargue

Audio Visual Technician

Leave a comment